اولین مرکز جامع خدمات ارتباطات و فناوری اطلاعات روستایی کشور-روستای قرن آباد

كار از راه دور به معناي حركت دادن كار به سمت كارگر است. اين‌ نوع‌ كار با انتقال‌ كار به‌ سمت‌ انجام‌ دهنده ‌كار، به‌ جاي‌ حركت‌ انجام‌ دهنده ‌كار به‌ سوي‌ كار مشخص‌ مي‌شود. و‌ شامل‌ كار كردن‌ در يك‌ «دوركلبه‌» يا «دورمركز» محلي‌ كه‌ كاركنان‌ در آنجا به‌ فناوري‌ اطلاعات‌ و برخي‌ از تسهيلات‌ اداري‌ دسترسي‌ دارند به‌ جاي‌ رفت‌وآمد به‌ يك‌ اداره‌ مي‌باشد. در اين مقاله تعاريفي از دوركاري و دسته‌بندي آن، منافع و مشكلات دوركاري براي كارمند, مديران، شركت و جامعه شرح داده مي‌شود. و سپس با معرفي مركز فناوري اطلاعات و ارتباطات روستاي قرن‌آباد، روش انجلم كار  و اهدافي كه اين مركز به دنبال آن است به طور جامع بررسي مي‌شود.

در کار از راه دور مبتني بر فناوري اطلاعات از اينترنت استفاده مي‌شود و ممکن است از يك ساختمان يک اداره به ساختمان اداره ديگر ، از خانه يک کارمند به اداره مرکزي ، از خانه يک روستايي و يا از يک مکان متحرک مانند فروشگاه يا ماشين انجام شود . اين نوع کار غالب خاصي ندارد که در روزهاي هفته در ساعات و نواحي يکسان نسبت به دفتر کاري انجام شود . دور كاران‌ ممكن‌ است‌ كارمند يا خويش‌ فرما باشند . آنان‌ ممكن‌ است‌ تمامي‌ وقت‌ كاري‌ خود را دور از محل استقرار كارفرما يا خدمتگر خود بگذرانند ، يا يكي‌ دو روز از هفته‌ را به‌ دوركاري‌ اختصاص‌ دهند .

كار از راه دور« نه تنها براي كاركناني كه در پي ايجاد تعادل بيشتر ميان خانواده و محيط كار خود هستند ، سودمند است ، بلكه به دليل توسعه اين سودمندي و بهره­دهي ، رضايت كارفرما را نيز تامين خواهندكرد . بنابراين با توجه به رضايت هم كارفرما و هم كارمند مسلم است كه رشد زيادي خواهدنمود . پيش از اين تمام تلاش شركتها و مـوسسات ايـن بـود كه «كارگر» را به سمت «كار» حركت دهند و اكنون ، با تـوجه بـه امكانات و تسهيلاتي كه فنآوري نوين ارتباطات و اطلاع رساني در اخـتيار بـشر قـرار داده است ميتوان از ميزان حضور فيزيكي كاركنان در محل كار كاست و بر ميزان بهره­وري آنان افزود .

حضور فيزيكي كاركنان همواره هزينه زيادي به همراه دارد ، هزينه رفت و آمد ، سربار ترافيك ، هزينه تهيه مكان كار و . . . . اين هزينه‌ها زماني كه محل كار و منزل كارمند در دو محل دور از هم مانند شهر و روستا باشد بسيار افزايش پيدا كرده و مشكلات عديده‌اي بوجود مي‌آورد . كار از راه دور راه حلي براي اين مشكلات مي‌باشد . مركز جامع فناوري اطلاعات و ارتباطات روستاي قرن آباد خود گواه اين مطلب مي‌باشد . اين مركز با هدف ايجاد يك پايلوت در كشور به منظور توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در روستا و بكارگيري اين ابزار توانمند در جهت رفع نيازهاي روستا - كه كار از راه دور يكي از اين اهداف مي‌باشد- راه‌اندازي شده است . در اين مقاله اين مركز از ديدگاه فعاليتهاي انجام شده در راستاي توسعه دوركاري مورد بررسي قرا مي‌گيرد . كه براي اين منظور ابتدا مروري كلي به دوركاري مي‌شود و اين مقوله از جنبه‌هاي مختلف مورد بررسي قرار مي‌گيرد و سپس به بررسي روش انجام دوركاري در مركز جامع خدمات فناوري اطلاعات و ارتباطات و اهدافي كه اين مركز به دنبال آن است پرداخته مي‌شود .

دور كاري در مركز ICT قرن آباد

نمونه‌هاي عملي موفق دوركاري در اقصي نقاط جهان نشاندهنده عملي بودن استفاده از اين مهم در كشور مي‌باشد اهميت پرداختن به اين مقوله براي ما ايرانيان بسيار مهم است ، چرا که با توجه به وضعيت بزرگراهها و ترافيکي که در سطح شهرهاي بزرگ‌مان وجود دارد ، با ايجاد تسهيلات و حتي پاداش و تشويقهايي مي‌توان کارمندان را به انجام کار در محيط خانه و ارسال نتيجه به دفتر با استفاده از امکانات و تسهيلاتي که فناوري اطلاعات در اختيارمان قرار داده سوق می­دهد . و از طرفي ديگر به علت وجود نير زياد جوان بيكار در كشور نقش اين نوع كار در ايجاد كار و استفاده از پتانسيل كاري آنها بسيار حائز اهميت است . مركز جامع خدمات فناوري اطلاعات و ارتباطات روستاي قرن‌آباد تلاشي در اين جهت است . در اين روش انجام كار در اين مركز و اهداف آن معرفي مي‌شود . فعاليتهاي صورت گرفته در اين مركز مي‌تواند مرجعي براي چگونگي گسترش توسعه دوركاري در ديگر نقاط كشور باشد .

کار از راه دور در صورتيكه با حمايت و هدايت نهادهاي دولتي را به دنبال داشته باشد مي­تواند يک روشي بسيار ساده و بدون دغدغه فکري باشد اين روش براي اولين بار در روستاي قرن‌آباد انجام گرفته است که توجه افراد زيادي را به خود مشغول کرده و آيا اين کار ادامه خواهد داشت يا خير؟ بديهي است ادامه كار اين مركز در گرو حمايت هر چه بيشتر نهادهاي دولتي و غير دولتي مي‌باشد . در ادامه به معرفي اعضاء و فعاليتهاي صورت گرفته در اين مركز پرداخته مي‌شود.

اعضاء دوركاران مركز

اعضاي دوركاران اين مركز از 20 دوركار و 4 کارآموز تشكيل شده است كه در آينده به دنبال استخدام بيش از 100 نفر داراي مدرک فوق ديپلم ، ليسانس ، فوق ليسانس در رشته­هاي مختلف مي‌باشد .

فعاليتهاي صورت گرفته در مركز

يكي از ملزومات اصلي كار از راه دور آشنايي دوركاران به ابزارهاي فناوري اطلاعات مي‌باشدبه همين جهت در اين مركز ابتدا آموزشهاي مقدماتي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات به خيل عظيم مشتاقان ارائه شده است و سپس با انتخاب برترين آنها فعاليتهايي با نظارت پژوهشكده الكترونيك جهت تربيت تخصصي دوركاران صورت گرفته است.

اهداف راه‌اندازي دوركاري در مركز قرن‌آباد

اهدافي که اين مرکز به دنبال دارد:

1- بالا رفتن «روحيه» که يکي از اثرات مثبت آن در اين مرکز دادن اعتماد به نفس به فارغ­التحصيلاني که آينده خود را با مشکلات زيادي مي­ديدند .

2- ارائه امكانات دولتي با استفاده از دوركاران در مركز: با فراهم شدن مكاني با قابليتهاي دسترسي به ابزارهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات و نيز پرورش دوركاراني توانمند كه قادر به استفاده از ابزارهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات باشند زمينه براي ايجاد دفاتر كار از راه دور نهادهاي دولتي و غير دولتي در روستا فراهم شده است و اين نهادها مي‌توانند خدمات خود را در روستا به روستائيان ارائه دهند كه اين امر باعث كاهش رفت و آمد روستائيان به شهرها و همچنين جلوگيري از مهاجرت آنها به شهرها مي‌گردد .

2 - افزايش بهره­وري: بـررسيها نشان داده است كه «كارمندان خانگي» و افرادي كه «كار از راه دور» را پـيشه خـود كـرده­انـد سـاعات بيشتر و طولاني­تري را صرف انجام وظايف خود مي­كنند .

3 - كاهش قيمت زمين ، ساختمان يا اجاره محل

بسياري از سازمانها و موسساتي كه اجازه مي­دهند تا كاركنانشان به صورت «كار از راه دور» وظايفشان را انجام دهند ، به جاي توسعه فضاهاي كاري ، خـريد ، اجـاره يـا سـاخت سـاختمانهاي مـتعدد ، به مديريت و اداره امور «كـاركنان خـانگي»شان مـي­پردازند تـا از ايـن طريق هم بهره­وري را بالا بـبرند و هـم ايـنكه از هـزينه­هاي خود بكاهند . به اين ترتيب ، بررسيها نشان داده است كه اين امر موجب تنزل قيمت املاك شده است .

4 - افزايش آمار استخدامي

طبـق بررسيهاي به عمل آمده ، 25 درصد از كارمندان چنين ابراز داشته­اند كـه اگـر مي­توانستند به صورت پاره وقت در منزل كار كنند شغلهايشان را تـغيير مـي­دادند . به همين ترتيب است اگر اين امر «كارمندان خانگي» را نـيز شـامل شـود ، آمـار و ارقام استخدامي از لحاظ جغرافيايي افزايش و توسعه مي­يابد .

5 - كاهش در امر «عدم حضور در كار»

غيبت به گونهاي محسوس كاهش خواهد يافت . شركتهايي كـه داراي «كارمندان خانگي» بوده اند گزارش داده­اند كه كاركنانشان حتي در شـرايطي كه بيمار بوده­اند وظايف خود را انجام داده­اند چرا كه براي آنـها ، ساعات كاري تمام طول شبانه روز بوده است و ميتوانستند وقت خود را به گونهاي تنظيم كنند كه نهايتاً «كار» انجام شود .

6 - افزايش ارتباطات

بـررسيها نـشان داده اسـت كـه «كار از راه دور» موجب افزايش و پيشرفت ارتـباط بـين مـديران و كـاركنان شده است . در دنياي «كار از راه دور» جلسات بسيار كوتاه و كاملاً مربوط به موضوع جلسه است .

7 - توسعه مديريت

مـديران «كـاركنان خـانگي» مـجبور مـيشوند اهداف اجرايي كاملاً واضح و مـشخصي را بـراي «كاركنان» خود ارائه دهند و به جاي كنترل دقيق مراحل اجرا ، به اداره نتايجي كه به دست آمده است بپردازند .

8 - كاهش ترافيك در سفرهاي كوتاه درون شهري يا برون شهري

عـلاوه بـر كاهش استرس در ميان كاركناني كه ديگر در ترافيك نمانده­اند ، «كـاركنان خانگي» با عدم حضور خود در خيابانها آن هم در ساعات پر رفت و آمـد ميتوانند موجب كاهش ترافيك و نهايتاً پاكيزگي محيط زيست و هوا شوند .

9 - اشتغال براي معلولين

بـا فراهم آوردن شرايط «كار از راه دور» براي افرادي كه نميتوانند در محيطهاي رسمي كار حضور يابند ، ضمن ايجاد روحيه كار و شادابي ، فرصتهاي كاري بسياري براي معلولان (جسمي يا روحي) بوجود مي­آيد .

10 - غلبه بر شرايط دشوار آب و هوايي و حوادث غير مترقبه

بارها ديده­ايم كه كارمند براي حضور در محل كار خود بايستي ساعت 3 صبح از خـانه بيرون بيايد تا در شرايط دشوار جوي (برف و باران و . . .) خود را بـه مـحل كـار بـرساند . هـمينطور ديده­ايم كه در اثر وقوع زلزله در مناطق مختلف ، شاهراهها و بزرگراهها بسته شده­اند ، اما خطور مخابراتي و تـلفن هـمواره ثـابت و پـاي برجاي مانده­اند . تحت اين شرايط ، «كاركنان خـانگي» بـراحتي الـبته اگر زنده مانده باشند! مي­توانند به كار خود ادامـه دهـند . ارتباط خطوط اطلاعاتي به­ خانه­ها مي­تواند توان شركت در غلبه بر يك حادثه غير مترقبه يا شرايط ويژه را افزايش دهد .

حضور روستا در دهكده جهاني: پدديه جهاني شدن يك واقعيت است و بايد در جهت پيوستن به آن و بهره‌جويي از مزاياي آن بكوشيم كاري که در روستاي قرن­آباد انجام شده است به حضور بي‌واسطه اين روستا در بازار جهاتي مي‌انجامد با ايجاد تخصصهايي براي استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات مي‌توان بدون واسطه محصولات کشاورزي خود را به هر کجاي دنيا که بخواهيم بفرستيم ارتباط جهاني داشته باشيم خود تصميم بگيريم از منابع درآمدي کشور به نحو احسن استفاده کنيم اين کاري است که ما درصدد انجام آن هستيم .